French English NederlandsItalian
meer informatie op onze Engelse afdeling
Seksuele fantasieën?

Seksuele fantasieën?

Zich bezig houden met seksuele fantasieën betekent dat men beelden in de geest heeft van seksuele activiteiten of seksuele objecten.

Is het hebben van seksuele fantasieën zondig?

In de volgende tekst (Mt 5,27-30) schijnt Jezus te spreken over seksuele fantasieën:

“U hebt gehoord dat tot u gezegd is:
‘Gij zult geen overspel plegen’. Maar ik zeg u: (a) wie naar een vrouw kijkt (b) om overspel met haar te plegen heeft al (c) overspel met haar bedreven in zijn hart.

Als je rechteroog je op de verkeerde weg brengt, ruk het dan uit en werp het weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat heel je lichaam in de Gehenna geworpen wordt.
En als je rechterhand je op de verkeerde weg brengt, hak hem dan af en werp hem weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat heel je lichaam naar de Gehenna gaat.’

Men heeft dit altijd verstaan als: iemand die naar een naakte mens kijkt of die fantaseert over het bedrijven van de liefde met iemand anders, heeft een zonde bedreven die gelijkstaat met overspel. Is dit echter wel juist?

Wat zegt Jezus?

  1. ‘Wie naar een vrouw kijkt’.
    In een aantal verhalen brengt de Bijbel naar voren dat het begerig kijken naar een vrouw vaak leidt tot overspel. Een voorbeeld is David die toekeek hoe Bathsheba, de vrouw van Uriah, een bad nam, en die vervolgens overspel met haar pleegde en daarna Uriah doodde om zijn daad te verheimelijken (2 Samuel 11,2-27). Nog een voorbeeld is dat van de twee ontuchtige ouderlingen die Susannah een bad zagen nemen en die haar wilden dwingen om seks met hen te hebben. (Daniel 13,15-22). Jezus spreekt over een blik die gericht is op overspel.

  2. ‘om haar te begeren’.
    Dit verwijst naar het tiende gebod: “Zet uw zinnen niet op het huis van een ander, en evenmin op zijn vrouw, op zijn slaaf, zijn slavin, zijn rund of zijn ezel, of wat hem ook maar toebehoort.” (Exodus 20,17). Het Hebreeuwse woord voor ‘je zinnen zetten op’ (chamad) betekent een verlangen dat de bedoeling inhoudt om het bezit van een ander af te pakken en je toe te eigenen. Ook dit verbindt het ‘kijken’ met de daad van overspel, wat gezien werd als het stelen van iemands vrouw.
  3. ‘heeft al overspel met haar gepleegd in zijn hart’. Dit is wat Jezus bedoelt te zeggen. In de tijd van Jezus omschreef de Joodse rechtskundige praktijk overspel puur als de uitwendige daad en daar moesten getuigen een verklaring over afleggen. In overeenstemming met alle andere uitspraken in de Bergrede verklaart Jezus dat niet alleen de uitwendige daad, maar ook de innerlijke bedoeling om overspel te plegen zondig is.

Conclusie
Mt 5,27-30 is niet een algemene verwijzing naar seksuele fantasieën. Jezus leerde het belang van wat omgaat in het hart. De zonde van overspel bstaat meer in het voornemen overspel te plegen dan in de uitwendige daad. De meeste fantasieën zijn niet gericht op overspel.

Wanneer we de Schrift verklaren, moeten we aandacht besteden aan hetgeen de oorspronkelijke auteur bedoelde te zeggen, niet aan de letterlijke tekst.
Anders zouden we ook de woorden ‘het uitrukken van een oog’ of ‘het afhakken van je hand’ letterlijk moeten nemen! Of andere passages in de Schrift die vereisen dat vrouwen in de kerk een sluier dragen ( 1 Kor 11,2-16), die kleding verbieden die deels uit wol en deels uit katoen bestaat (Deut 22,11), het eten van varkensvlees, garnalen en hamburgers (Lev 11,1-12), of die de slavernij regelen (Ef 6,5-9).

Hoe moeten we dan oordelen over seksuele fantasieën?

Moralisten en beroepswerkers in de geestelijke gezondheidszorg hebben vastgesteld dat seksuele fantasieën op zich normaal en gezond kunnen zijn. Gewoonlijk zijn ze niet schadelijk.

Hoe zit het met pornografie?

Seksuele fantasieën worden vaak geholpen door het gebruik van pornografie, dwz door het bekijken van afbeeldingen van naakte mannen of vrouwen, of naar mensen terwijl die gemeenschap hebben. Dit komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen, omdat mannen gemakkelijker seksueel worden gestimuleerd door visuele middelen.

Er bestaan ook vormen van pornografie die verwerpelijk zijn.

Het bekijken van afbeeldingen van naakte mannen en vrouwen en seksusele voorstellingen kan in een aantal gevallen gerechtvaardigd zijn. Om maar eens wat voorbeelden te noemen:

  1. Research in westerse samenlevingen heeft aangetoond dat het gebruik van ‘pornografie’ vaak gevonden wordt onder teenagers en adolescenten die een fase doormaken van het ontdekken van seks.
    Dit heeft deels te maken met het gebrek aan adequate seksuele voorlichting, die jongeren soms verplicht de nodige informatie te verkrijgen uit allerhande bronnen. Het kan heel goed zijn dat de bewuste jongeren het materiaal op verantwoorde wijze gebruiken.
  2. Het bekijken van seksuele voorstellingen wordt ook vaak gevonden onder mensen van middelbare leeftijd en ouder, vaker onder mannen dan vrouwen, op zoek naar een compensatie voor het ontbreken van actieve seks in hun leven.
    Dit kan zijn vanwege een gevoel van seksueel verlies in het verleden veroorzaakt door een bekrompen, Puriteinse jeugd, of vanwege het feit dat men op dat moment geen seks meer beleeft. Studies hebben aangegeven dat dit van tijd tot tijd zich wenden tot pornografisch materiaal slechts heel, heel zelden leidt tot seksueel geweld jegens anderen. Het impliceert gewoonlijk evenmin een ‘vernederen van de vrouw door de man’ zoals bepaalde feministen maar al te graag beweren. Het dient te worden beoordeeld volgens ieders eigen geweten, binnen de specifieke omstandigheden waarin die man of vrouw zich bevindt.
  3. Seksuele voorstellingen uit pornografische media kunnen soms helpen om gezonde seksuele activiteit te stimuleren binnen een liefdesrelatie.
    In sommige mensen moet de seksuele impuls opgewekt of versterkt worden om tijdens de gemeenschap normaal te kunnen functioneren. Psychotherapeuten kunnen het gebruik van ‘pornografische afbeeldingen’ aanbevelen in plaats van medicijnen, of mensen kunnen zelf het gevoel hebben dat het hen helpt om van hun remmingen af te komen.
  4. Naturisme is zonder meer een gezonde spirituele en fysieke praktijk voor katholieken. Het bevordert het zien van naakte mensen en het omgaan met naakte mensen als iets normaals.
    Sommige naturisten kunnen net als ieder ander zich soms uitleven in obscene handelingen, maar de indruk die veel mensen hebben dat naturisten in het algemeen seksueel minder gevoelig of verantwoordelijk zijn dan anderen is totaal ongegrond. De meeste naturisten volgen een hoge ethische en seksuele code. Bovendien is er niets verkeerds aan het vieren van de schoonheid van het naakte lichaam.
  5. Voorstellingen van naaktheid en seksuele intimiteit is een natuurlijke component van de kunst.
    In onze tijd geldt dat niet alleen voor schilderingen en beeldhouwwerken maar ook voor toneel en film. Als wij werkelijk geloven in de goedheid van het menselijk lichaam en de essentiële rol van seks in menselijke relaties, is het onvermijdelijk dat een volledige uitdrukking daarvan expliciete voorstellingen inhoudt. Films die dergelijke scenes bevatten moeten niet op die grond worden beoordeeld als ‘pornografisch’ in de ongunstige betekenis van dat woord. Als films echt leven beschrijven, kunnen ze dat noodzakelijkerwijze niet doen zonder seks.

Om al deze redenen mogen we niet ongenuanceerd elk gebruik van voorstellingen die naaktheid of seksuele beelden vertonen afdoen als ‘pornografisch’ of die veroordelen zonder rekening te houden met de context.

John Wijngaards

vertaling Theresia Saers

Nieuw focus in de katholieke seksuele moraal academische bronnen
Het christelijke genieten van seks Vaak gestelde vragen
Fantasiën Naaktheid Voorbehoedsmiddelen Schuld Homosexualiteit Selfbevrediging