meer informatie op onze Engelse afdeling

Kunstmatige geboortebeperking

Sinds Paus Paulus VI Humanae Vitae publiceerde in 1967 is het officiële standpunt van de Katholieke Kerk dat kunstmatige geboortebeperking ingaat tegen de natuurwet en intrinsiek slecht is.

In 1987 herhaalde Johannes Paulus II dat “deze leer van de Katholieke Kerk door de scheppende hand van God geschreven is in de natuur van de mens”. Het aanvechten van deze leer, zo zei hij, “is hetzelde als de gehoorzaamheid van ons verstand weigeren aan Godzelf.”

1. Vrijwel alle Katholieke theologen verwerpen tegenwoordig het standpunt van het Vatikaan, omdat de huwelijksdaad meer oogmerken heeft dan alleen de voortplanting.

Lees hier een goede formulering van de redenen voor de aanvaardbaarheid van voorbehoedsmiddelen, gebaseerd op de pastorale praktijk.

Als u mij een persoonlijke noot toestaat.... Toen
Humanae Vitae van Paus Paulus VI uitkwam, doceerde ik in India. De pauselijke beslissing trof vooral veel van de armere mensen in ontwikkelingslanden zoals India. Als theoloog heb ik al in 1972/1973 openlijk uitgesproken dat ik het er niet mee eens was . Ik was er voorstander van dat katholieken zich vrij moesten voelen om het eigen geweten te volgen. Theologen, priesters en leken in de gehele wereld reageerden op eenzelfde wijze.

2. Het standpunt van het Vatikaan wordt tegenwoordig verworpen door de overgrote meerderheid van de katholieken in de westerse wereld.

• In de VS gelooft 73% van de katholieken dat men een goed katholiek kan zijn, ook al gebruikt men voorbehoedsmiddelen. 61% is van mening dat de Kerk er zich niet mee moet bemoeien: men moet het overlaten aan het eigen geweten. Zelfs van de wekelijkse kerkgangers zegt slechts 21% dat het een zaak is waarin Kerkleiders moeten beslissen, bijna de helft (45%) beschouwen het als een zaak voor het eigen geweten.
• In Australië aanvaardt slechts 2% van de studenten de leer van de Kerk over voorbehoedsmiddelen; 89% geeft aan dat het een persoonlijke kwestie is voor het betreffende echtpaar.

Wanneer de leer van de Kerk omtrent geboortebeperking bijna overal in de ontwikkelde landen door de leken naast zich neer wordt gelegd, is de belangrijke vraag: waarom?

Wordt het standpunt vn Rome verworpen vanwege een gebrek aan zelfbeheersing, door toegeven aan gemakzucht, door morele verwording? Hoewel dergelijke factoren altijd een rol kunnen spelen is het beslissende element dat de mensen zelf zijn gaan nadenken. Ze beoordelen de dingen anders dan de Paus en baseren hun beslissingen eerder op het eigen geweten dan op zijn leiding. Dit valt op twee manieren te bewijzen.

1. Katholieken wijken ook over andere kwesties van de seksuele ethiek af van de leer van Rome, maar in verschillende mate. Om te blijven bij de statistieken in de VS, tweederde van de katholieken hebben geen bezwaar tegen een tweede huwelijk zonder nietigverklaring, of een huwelijk zonder kerkelijke toestemming. Maar in de complexe kwestie van abortus zijn de meningen meer verdeeld. 53% zegt dat men een goed katholiek kan zijn ook al praktiseert men abortus. Hetzelfde percentage zou ermee instemmen als abortus onder alle omstandigheden zou worden gelegaliseerd, 33% alleen in zeldzame omstandigheden. 41% gelooft dat abortus vaak een moreel aanvaardbare keuze kan zijn, 41 % zelden en 13% nooit. Met andere woorden, de mensen denken na over deze kwestie en trachten ze te beslissen op hun eigen merites. In al deze gevallen van seksuele ethiek, inclusief abortus, vindt niet meer dan 20% van de katholieken dat het de Kerkelijke hiërarchie is die het laatste woord toekomt over wat goed en wat kwaad is.
   
2. Hetzelfde geldt wanneer wij luisteren naar vele persoonlijke getuigenissen. De mensen verwerpen de officiële richtlijnen van de Kerk terecht:

• “Ik vind de denkwijze van de Kerk absoluut belachelijk, vooral dat voorbehoedsmiddelen zondig zijn.... In de negentiger jaren komen AIDS en ongewilde zwangerschappen heel veel voor. De mensen die te horen krijgen dat contraceptie zonde is doen waarschijnlijk eerder een ziekte op.” (student)
• “Humanae Vitae is een prachtig document behalve de paar bladzijden over anticonceptie die nergens op slaan. De rest is mooi. Ze zijn er bijna. De Kerk leert mooie dingen over seks en huwelijk en ik gebruik dat vaak in mijn leven. En het is heel nuttig wanneer ik seks probeer uit te leggen aan mijn kinderen. Maar dan ontkennen ze weer wat ze zeggen door er achter aan te laten komen: ‘Maar we geloven nog steeds dat mannen en vrouwen geen anticonceptie mogen praktiseren.’. En dan zeg ik weer: ‘Maar jullie hebben net in 20 bladzijden uitgelegd waarom we dat wel moeten doen!’ (een moeder van twee kinderen)

De socioloog Andrew Greeley stelt dat het Vatikaan door de Encycliek Humanae Vitae haar geloofwaardigheid heeft verloren als lerares van seksuele ethiek. “Vele mensen hebben de Kerk verlaten. Niemand neemt haar nog serieus waar het gaat om seksuele zaken, niet eens haar eigen leden, niet eens de vrome mensen.” Door haar starre en conservatieve denkbeelden heeft Rome de eigen geloofwaardigheid onder mijnd.

John Wijngaards

vertaling Theresia Saers

AMRUTHA, roman in het Engels door John Wijngaards Hoe komen wij de verouderde sexuele moraal te boven? Het christelijk genieten van seks Veelgestelde vragen Fantasieën Naaktheid Voorbehoedsmiddelen Schuld Homoseksualiteit Masturbatie Nieuw focus in de Katholieke seksuele moraal/ academische bronnen